Trung tâm Y tế Đặc khu Côn Đảo (tiền thân là Trung tâm Y tế Quân – Dân y huyện Côn Đảo, thuộc tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu) là cơ sở y tế công lập có chức năng khám, chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe nhân dân, kết hợp y học dự phòng, quân dân y và các hoạt động y tế cộng đồng trên địa bàn quần đảo Côn Đảo.

1. Hoàn cảnh hình thành

Trung tâm được thành lập vào năm 2005, trong điều kiện đặc thù của một huyện đảo xa đất liền, dân cư thưa thớt, phương tiện đi lại khó khăn, cơ sở vật chất và nguồn nhân lực y tế còn hạn chế.
Ngay từ khi thành lập, trung tâm được tổ chức theo mô hình quân – dân y kết hợp, vừa phục vụ nhân dân, vừa đảm bảo công tác y tế cho lực lượng vũ trang đóng quân trên đảo. Đây là một mô hình đặc thù, phù hợp với điều kiện vùng hải đảo có vị trí chiến lược về quốc phòng, an ninh và du lịch của Tổ quốc.

Những năm đầu hoạt động, trung tâm có quy mô khoảng 60 giường bệnh, nhân lực mỏng, trang thiết bị còn thiếu thốn. Trong nhiều tình huống cấp cứu, bệnh nhân phải chuyển về đất liền bằng tàu hoặc máy bay, mất nhiều thời gian và tiềm ẩn rủi ro lớn. Tuy vậy, tập thể cán bộ y bác sĩ vẫn nỗ lực vượt qua khó khăn, đảm bảo công tác chăm sóc sức khỏe cho cư dân, ngư dân và du khách đến đảo.

2. Quá trình di dời và phát triển

Sau gần 20 năm hoạt động, cơ sở vật chất cũ của trung tâm đã xuống cấp, không còn đáp ứng yêu cầu phát triển. Trước thực tế đó, được sự quan tâm của Thành ủy – UBND Thành phố Hồ Chí Minh và Sở Y tế TP.HCM, dự án xây dựng mới Trung tâm Y tế Quân – Dân y Côn Đảo đã được khởi công, với tổng vốn đầu tư hơn 247 tỷ đồng, trong đó 75 tỷ đồng dành cho trang thiết bị y tế hiện đại.

Công trình mới có diện tích sử dụng khoảng 12.000 m², quy mô 60 giường bệnh, gồm các khoa phòng chức năng cơ bản như: Khám bệnh – Cấp cứu, Nội, Ngoại, Sản – Nhi, Cận lâm sàng, Dược, Kiểm soát nhiễm khuẩn, cùng hai Trạm Y tế tại các khu dân cư Cỏ Ống và Bến Đầm.
Cơ sở mới được khánh thành vào tháng 4 năm 2025 và chính thức đưa vào hoạt động từ tháng 8 năm 2025, thay thế hoàn toàn cơ sở cũ đã xuống cấp. Việc di dời và nâng cấp nhằm mục tiêu tạo điều kiện làm việc tốt hơn cho cán bộ y tế, đồng thời phục vụ người dân, ngư dân và du khách trong điều kiện y tế ngày càng hiện đại, an toàn và hiệu quả.

3. Thay đổi về tổ chức và định hướng phát triển

Ngày 1 tháng 7 năm 2025, khi Côn Đảo được điều chỉnh địa giới hành chính, chính thức sáp nhập về Thành phố Hồ Chí Minh, Trung tâm Y tế Quân – Dân y huyện Côn Đảo được đổi tên thành Trung tâm Y tế Đặc khu Côn Đảo, trực thuộc Sở Y tế TP. Hồ Chí Minh.
Đây là bước ngoặt quan trọng, đánh dấu sự đổi mới toàn diện về tổ chức, cơ chế quản lý và nguồn lực chuyên môn. Ngành y tế TP.HCM đã triển khai chương trình luân phiên bác sĩ từ tuyến cuối (từ các bệnh viện lớn như Chợ Rẫy, Từ Dũ, Nhi Đồng, Nhân Dân 115, 175, v.v.) ra hỗ trợ khám chữa bệnh tại Côn Đảo, góp phần nâng cao trình độ chuyên môn và giảm tỷ lệ chuyển viện về đất liền.

Song song đó, trung tâm tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số y tế, ứng dụng hội chẩn trực tuyến, khám bệnh từ xa, và triển khai bệnh án điện tử, hướng tới mục tiêu phát triển thành Bệnh viện Đa khoa Côn Đảo trong tương lai gần.

4. Vai trò và sứ mệnh

Là đơn vị tuyến đầu trên vùng đảo tiền tiêu của Tổ quốc, Trung tâm Y tế Đặc khu Côn Đảo giữ vai trò nòng cốt trong hệ thống y tế khu vực, đảm nhận ba chức năng trọng tâm:

• Khám, chữa bệnh và cấp cứu cho người dân, lực lượng vũ trang và khách du lịch;

• Phòng chống dịch bệnh, y tế dự phòng, chăm sóc sức khỏe cộng đồng;

• Kết hợp quân – dân y, đảm bảo y tế cho các nhiệm vụ quốc phòng – an ninh và cứu hộ cứu nạn trên biển.

Với phương châm “Tận tâm phục vụ – Sẵn sàng vì sức khỏe cộng đồng”, Trung tâm Y tế Đặc khu Côn Đảo đang từng bước phát triển thành cơ sở y tế hiện đại, đủ năng lực chuyên môn và kỹ thuật để phục vụ nhân dân trên đảo, góp phần xây dựng Côn Đảo trở thành đặc khu xanh, an toàn và nhân văn.